Vraag voordat je antwoordt.

Er is een patroon dat steeds weer opduikt zodra je gesprekken gaat meten. Op een rustige dag stelt een leider volop vragen. Op een volgepakte dag, met een zware meeting in het midden, verdwijnen die vragen. Dan wordt er geantwoord, besloten, gestuurd. ’s Avonds voelt de leider zich productief. Het team voelt zich vooral bestuurd.

Een dagelijkse reflectie van Alaura zei het zonder omwegen: je presence was vandaag sterk, maar de lage score op nieuwsgierigheid over een dag vol meetings laat zien dat je meer bezig was met het sturen van uitkomsten dan met vragen stellen die het team verder helpen.

Sterke presence, lage nieuwsgierigheid. Het is een van de vaakst voorkomende vormen die een dag als leider aanneemt.

Waarom we ophouden met vragen

Sturen is snel. Als de tijd krap is en er veel op het spel staat, kost het tien seconden om een vraag zelf te beantwoorden. Het antwoord uit een ander halen kost tien minuten. Onder druk kiest het brein de kortste weg, en die kortste weg voelt als bekwaamheid.

Het voelt bovendien als wat een leider hoort te doen. Velen van ons hebben promotie gemaakt omdat we de antwoorden hadden. Een vraag stellen kan dan voelen als toegeven dat je er geen hebt.

En stilte is ongemakkelijk. Je stelt een vraag, drie seconden lang zegt niemand iets, en de drang om dat gat met je eigen mening te vullen is bijna lichamelijk. De meeste leiders bezwijken ergens rond de tweede seconde.

Wat sturen kost

Sturen is niet verkeerd. In een crisis is een duidelijke opdracht beter dan een doorwrocht college. Het probleem begint als sturen een automatisme wordt in plaats van een keuze.

Als jij als eerste antwoordt, gebeuren er drie dingen. Je krijgt je eigen informatie terug, en die had je al. Je leert iedereen aan tafel dat het hun taak is om op jouw mening te wachten. En je neemt het eigenaarschap van de uitkomst weg bij de mensen die haar straks moeten waarmaken. Zo brokkelt empowerment geruisloos af, juist in bedrijven waarvan de leiders er oprecht in geloven.

Nieuwsgierigheid is het tegenwicht. Het is de driver die informatie binnenhaalt die je nog niet hebt, en die de verantwoordelijkheid neerlegt bij de mensen die het dichtst bij het probleem staan.

Kleine ingrepen die het patroon doorbreken

Je hoeft geen ander mens te worden om meer te vragen. Een paar kleine ingrepen doen het meeste werk.

Stel eerst één verhelderende vraag. Reageer je op een voorstel, stel er dan eerst één vraag over. Eén maar. Het gesprek vertraagt een halve minuut, en vaak verandert je antwoord erdoor.

Laat de stilte duren. Tel na je vraag tot vijf voordat je weer iets zegt. Het beste antwoord aan tafel komt meestal bij seconde vier.

Vraag open, niet suggestief. “Vind je ook niet dat we de lancering moeten uitstellen?” is een opdracht met een vraagteken erachter. “Wat heb je nodig om je goed te voelen bij deze datum?” is een vraag.

Merk het op als je je eigen vraag beantwoordt. Zo sterft nieuwsgierigheid het vaakst. Je stelt een vraag, wacht heel even en geeft dan zelf het antwoord waarop je hoopte. Betrap jezelf één keer, en je hoort het overal.

Bewaar je eigen mening voor het laatst. In een meeting waarin een besluit valt, is als laatste spreken een van de eenvoudigste manieren om te horen wat mensen echt denken, in plaats van wat ze denken dat jij denkt.

Meten

Geloven in nieuwsgierigheid is makkelijk. Zien hoe het er bij jezelf mee staat is lastig, om dezelfde reden als bij al het leiderschapsgedrag: je zit zelf midden in het gesprek. Daarom is het een van de tien drivers die Alaura meet, opgebouwd uit signalen als open versus gesloten vragen, doorvragen, stiltetolerantie en de ruimte die je laat na iemands input. Het is vaak de eerste driver waar leiders mee aan de slag willen zodra ze hem zwart op wit zien.

Neem een regel als deze: Nieuwsgierigheid was vandaag je laagste driver. Dat is geen kritiek. Het is een kaart. Lees de gesprekken erachter terug en je ziet waar hij zakte: vaak niet overal, maar in het uur na die zware meeting, wanneer het er het meest toe doet. Het voornemen voor morgen maakt daar één ding van om te proberen.

Loop je de volgende keer ergens binnen met je antwoord al klaar, houd het dan één vraag lang achter. Vraag voordat je antwoordt. En kijk wat er verschuift.